Antonia Willems, unha holandesa a contracorrente

04/07/2019 13:07:24
Antonia Willems, unha holandesa a contracorrente

Antonia Willems naceu en Alblasserdam, unha vila de 20.000 habitantes, que cando ela chegou ó mundo eran moitos menos, situada nas proximidades de Róterdam, a uns 13 quilómetros. É famosa pola cantidade de muíños e marcada tamén pola influencia da actividade do porto de Róterdam, o máis importante de Europa e durante moitos anos o primeiro do mundo, agora superado polos de Singapur e Sangría. Antonia medrou nunha familia de clase media baixa que vivía dos ingresos que proporcionaba unha pensión que rexentaban os seus pais.

Sempre foi decidida e xa de nena tiña criterio propio, apuntando que o seu destino ía ser rachar moldes e estereotipos. Na infancia vivida na Holanda dos anos cincuenta do pasado século xa sentía especial atracción polo idioma español, que non gozaba de prestixio algún no seu país e había poucas posibilidades de aprendelo. As opcións aumentaron na seguinte década coa chegada de emigrantes da pel de touro. O problema era que a presencia deste sector, de comportamento endogámico e refractario á integración na sociedade holandesa; sumado ás condicións de vida da colonia hispana, tendentes a reproducir patróns do seu lugar de procedencia, xeraban receos entre os nativos.

Antonia asumiu o risco e cando superou a adolescencia para entrar na primeira xuventude, empezou a frecuentar os bailes que organizaba o Fogar Español, “porque poñían unha música moi animada e, ademais, iso permitía afondar na aprendizaxe do idioma”, lembra. A alegría que vivía nos bailes foi acentuando a súa admiración por España, “e o carácter dos españois”. Claro, así non é difícil pensar que logo acabaría namorándose dun mozo daqueles que acudía ós bailes. Fíxose moza de Xosé Xulio Campo, emigrante orixinario de Dacón, que ademais de bailar ben, traballaba arreo e aforraba o máis que podía para poder retornar un día e dispor de mellores condicións de vida que cando saíu da casa paterna na Galicia nai.

E se a afección polo español era considerada, polo menos, unha extravagancia, andar en amores cun miserento emigrante, superaba amplamente a liña vermella do socialmente aceptado. Como a carácter non lle gañaba ninguén, seguiu adiante e casouse co seu mozo, chamándose desde entón Antonia Willems de Campo; asumindo con orgullo como segundo apelido o do seu marido, seguindo -aí si- o costume das mulleres holandesas. Era 1967 e ese paso custoulle rachar a relación para sempre coa súa avoa materna, que nunca lle perdoou a afronta; e estar afectivamente afastada da súa nai durante un tempo, aínda que esta acabou por superar as reticencias iniciais.

Viviron unha extraordinaria historia de amor que se desenvolveu sempre en Alblasserdam, agás nas vacacións de Nadal e verán. Tiñan decidido que ó xubilarse se afincarían en Galicia, pero Xosé Xulio non conseguiu o obxectivo. Tiveron un fillo ó que lle inculcaron o amor pola terra do seu pai. “Fala perfectamente español e nas estancias en Galicia gozaba de maneira extraordinaria cos nenos da familia e do pobo”, lembra súa nai, que engade que “aínda hoxe compra revistas en español e segue a prensa española e galega para axudar a manter o idioma, igual ca min”, dí orgullosa, apuntalando a afirmación coa revelación de que “no seu perfil de Whattsapp ten a foto dun prato de polbo”.

Pero as cousas non pararon aí para Antonia Willems. Se en Holanda tivo que pelexar pola admisión de Xosé Xulio no seu círculo familiar e social, durante as vacacións en Dacón tiña que librar outra guerra para manter a súa forma de vida de muller liberada da Europa moderna nunha aldea na que esas ideas entroncaban directamente con Satán. Así que “o primeiro día, despois de comer, o meu marido dixo que ía ao bar tomar un café e saudar a amigos e veciños e pedinlle que agardara por min, que o acompañaba. Unha súa irmá mirou para Xosé exclamando: ‘Iso non será certo’. ‘Si que o é’, contestou el con tranquilidade. A irmá miraba dun lado ó outro do comedor buscando complicidade entre os presentes, que pensaban o mesmo, pero non se atrevían a mover un músculo vendo a expresión de firmeza do meu home, mentres eu cambiaba de roupa no cuarto contiguo. Cando reaparecín, en pantalón curto, a expresión das caras dos presentes reflectían a sensación de que acababa de producirse un movemento telúrico de grandes proporcións. ‘Santa Rita nos asista, así non podes saír da casa!’, díxome a miña cuñada, con xesto demudado, mirando para o irmán. ‘Van pensar que ela é…’  ‘Non te preocupes, xa lles explicarei eu quen é. Veña, imos’, dixo cortando a conversación”.

Neste punto, Antonia non pode evitar unha risa espontánea, rememorando aqueles episodios. “Era unha situación que ós meus netos lles resulta difícil de comprender. A miña familia sufría pola presencia de Xosé Xulio, e a del sufría cando eu chegaba aquí”. O tempo foi pasando e a vida evolucionou, “co cal fóronse reducindo as diferencias socioculturais que acabaron cos prexuízos para que se impuxese o corazón. Iso permitiunos á miña cuñada e a min trabar unha relación afectuosa espléndida. Hoxe, transcorridos máis de cincuenta anos, o meu marido morreu e as cinsas descansan ó lado dos seus pais. Eu seguín vindo todos os anos de vacacións pola Santa Rita para estar coa cuñada e a familia. Agora ela xa tampouco está e non queda ninguén dos seus. Pero eu volverei cada ano en canto poida, en memoria deles. Promesa de Antonia Willems de Campo”.

 

Compartir en Facebook