Entroido: tempo de “crápulas, liviandade e libertinaxe”

19/02/2018 11:13:00

Entroido: tempo de “crápulas, liviandade e libertinaxe”

O entroido é festa de fonda raigame en moitas localidades repartidas por Galicia, aínda que onde está máis consolidado é na provincia de Ourense. Historicamente son datas adicadas nas que o pobo consegue certas licencias de comportamento e mesmo de transgresión das normas cotiáns, vedadas durante o resto do ano. En grupos, comparsas ou de xeito individual, durante o entroido os cidadáns aproveitan para criticar ás autoridades de todas as  instancias ou personalidades destacadas na sociedade do momento.
Isto non foi sempre así, pois era unha festa laica e polo tanto tamén adoitaba pór en solfa o comportamento da Igrexa ou máis concretamente, dos seus ministros ou cregos. O asunto non lle gustaba nada á institución relixiosa, quen a pesar do seu poder non foi capaz de neutralizar a expresión festeira do entroido. Por iso os bispos “contraprogramaban” accións relixiosas para os tres días fortes da festa pagán: domingo, luns e martes.
Nos albores do século XX era bispo de Ourense Pascual Carrascosa y Gabaldón, quen deu instrucións claras e concisas a través do “Boletín Oficial del Obispado”, nos que avisaba da chegada do entroido e ordenaba ós curas da diocese a organización de actos relixiosos e rezos variados durante os días máis sinalados da festa, en desagravio de tan inmoral conmemoración e, de paso, tratar de sacarlle algún participantes a base de telos entretidos nas igrexas, alleos á marea de “crápulas, liviandade e libertinaxe” que campaba eses días ás súas anchas.
Coa chegada do franquismo, o entroido entrou na súa longa noite de pedra, despois de que o réxime prohibira calquera manifestación carnavaleira, para satisfacción dos responsables da igrexa católica oficial. A festa perdeu forza, mais non desapareceu de todo, pois os lugares con máis tradición mantiveron, anque fora ás agochadas, o ambiente de troula contando con certa permisividade dalgunhas autoridades. Outras, en cambio, non facían concesión algunha e elo daba lugar a situacións difíciles.
Tal acontecía no pobo de Seixalbo, no sur da cidade de Ourense, con fonda tradición entroideira, que facía que nos tempos difíciles, ducias de veciños facían comparsas e saían a rúa o domingo e o martes para cantar coplas satíricas dirixidas contra o poder establecido e os veciños máis sobranceiros. E o mércores celebraban con moito boato o enterro da sardiña, no que primaba un ambiente de loito, presidido por un falso crego con outros falsos monaguillos e unhas mais falsas plañideiras acompañando o cadaleito do peixe e cantando responsos pola ánima da sardiña nun ambiente de irreverencia absoluta.
O párroco don Antonio levaba moi mal esta situación, pero era xusto o enterro da sardiña o que sacaba das súas casillas, así que cando se apagaba o alumeado público para non ser recoñecidos os participantes, o crego chamaba á Garda Civil. Cando eran divisados ou detectados os representantes do poder, a comitiva botaba á correr ata ter a seguridade de que non eran seguida polos gardas.
Pero houbo anos nos que se daba un suposto peor sen o concurso da autoridade. Dous ou tres veciños, fillos de gardas, collían o uniforme dos pais e íanse arrimando na escuridade, para aparecer nun cruce de rúa próximo, pero o suficientemente afastado para non ser distinguidos. Nese instante desátase o pánico e os acompañantes da comitiva fúnebre tiran con todo e escapan en sentido contrario ó dos axentes. Os uniformados, á súa vez, pareceulles divisar gardas polo lado oposto ó seu (non os había), polo que, cheos de medo, fuxían  por onde viñeran ata atopar un lugar seguro para irse para os respectivos domicilios.
Ó día seguinte estendíanse os comentarios do sucedido ata que acababa por descubrirse que os participantes no enterro escaparon ó ver a uns garda civís que non o eran, e estes mesmos fuxiron ó crer que viran uns gardas de verdade que non existían. ler máis

A apertada cea de empresarios galegos no Scala Río

05/02/2018 15:31:24

A apertada cea de empresarios galegos no Scala Río

En novembro de 1991 tivo lugar no Río de Xaneiro o primeiro congreso mundial dos empresarios da emigración, agrupados na Federación Galega de Empresarios do Exterior (Fegaex), que presidía naquel tempo Avelino Fernández Rivera, emigrante ourensán procedente do Ribeiro que chegou a Río a mediados dos anos cincuenta e que logrou conformar un emporio empresarial arredor do sector hostaleiro, aínda que despois fixo incursións noutros ámbitos máis variados. ler máis

Os bosnios galegos cumpren 25 anos

27/01/2018 13:45:05

Os bosnios galegos cumpren 25 anos

A colonia de refuxiados que chegou a Galicia durante a guerra na ex Iugoslavia, séntense plenamente integrados

Cando a principios dos anos noventa estallou a guerra da antiga Iugoslavia, o conflito armado e o xenocidio máis importante sufrido en Europa dende a Segunda Guerra Mundial, o vello continente miraba con preocupación a evolución da situación nunha zona que historicamente foi xérmolo de importantes conflitos armados. O asedio e bombardeo da histórica  Dubrovnik, cidade croata denominada a “perla” do Adriático, encolleu a alma de todos quenes admiraban a súa singular beleza, ou cando os croatas bombardearon a famosísima e mítica Ponte de Mostar que cabalga sobre o río Neretva e a través dos que se comunicaran bosnios e croatas ubicados cada un a un lado do río, pero que convivían harmonicamente e mesmo pelexaron como aliados contra os serbios de Mostar, a quenes expulsaron da cidade en 1991. ler máis

O valedor dos indios

  • 3
08/01/2018 13:02:02

O valedor dos indios

A etnia indíxena dos yanomami, ubicada na fronteira entre Brasil e Venezuela está en franca regresión debido ós ataques que veñen sufrindo os seus membros dende principios dos anos setenta, vítimas da avaricia dos garimpeiros que extraen o ouro existente nesa área xeográfica e que explotan para multinacionais europeas, principalmente xermanas. Para elo non dubidan en atacar, expulsar e mesmo matar yanomamis para escarmento do resto. ler máis

A Míllara, o revivir dun pobo fantasma

  • 3
27/12/2017 15:00:00

A Míllara, o revivir dun pobo fantasma

A Míllara é un pobo do concello lugués de Pantón ao que a emigración e o falecemento dos últimos veciños, converteu nun lugar fantasmal hai algo máis de medio século. Sen habitantes e sen quen traballara as súas terras, a frouma foise invadindo das espléndidas terras e as casas logo foron acusando o paso do tempo e a falla de coidados. ler máis

A seca pon á vista os dous núcleos de Aceredona presa de Lindoso na raia portuguesa

  • 3,3333333333333
07/12/2017 10:56:00

A seca pon á vista os dous núcleos de Aceredona presa de Lindoso na raia portuguesa

O enclave orixinal foi asolagado pola auga hai un cuarto de século, agás a igrexa que foi trasladada para o novo

A seca que afecta á Comunidade Autónoma Galega e ó norte de Portugal dende hai máis dun ano está provocando imaxes curiosas, como a de deixar ao descuberto núcleos de poboación que no seu día –maioritariamente no franquismo- foron anegados polos embalses hidroeléctricos, nos últimos meses están voltando á superficie debido ao descenso do nivel das augas. Tal está a acontecer na presa de Lindoso, que recolle as augas do río Limia e o Lima e os seus afluentes na zona zona do Xurés e a sua irmán do Gerês. ler máis

Un documental recrea a capacidade do mosteiro de Santa Cristina de Ribas de Sil e o seu entorno como enclave ecocultural

  • 3
27/11/2017 11:12:24

Un documental recrea a capacidade do mosteiro de Santa Cristina de Ribas de Sil e o seu entorno como enclave ecocultural

O proxecto leva por título “ALMA/Arte, legado e medio ambiente”, é unha iniciativa privada respaldada polo concello de Parada de Sil e o Programa Leader

Trátase dun proxecto promovido por Wapapura e Ecos da Pedra, gravado durante os concertos dos ciclos de Sons da Pedra na igrexa, dotada dunha acústica única

A Ribeira Sacra ourensá é protagonista dun novidoso proxecto cultural posto en marcha por Ecos da Pedra e a discográfica Wapapura. A iniciativa consiste nun documental de trece minutos e medio de duración no que se recrea o mosteiro de Santa Cristina de Ribas de Sil e o seu entorno. A pesares de ser de autoría privada, conta co respaldo do concello de Parada de Sil, o Programa Leader, Agader, o consorcio Navea-Bibei, así como o Goberno central e a Xunta, a través da Consellería do Medio Rural. ler máis

A festa dos magostos fai dos arredores de Ourense unha gran fogata

  • 3
14/11/2017 10:00:54

A festa dos magostos fai dos arredores de Ourense unha gran fogata

Os expertos calculan que a popular festa reúne máis de mil celebracións cunha asistencia por riba das oito mil persoas.

A chegada do mes de novembro fai proliferar na provincia de Ourense a celebración de magostos, nos que se xuntan familiares, amigos ou compañeiros en torno a unha fogata para xantar, merendar ou cear en boa compañía ánimo de diversión. Despois do entroido é a festa que acada maior mobilización popular, aínda que a diferencia daquel, aquí non adoitan producirse grandes congregacións de xente, agás o oficial organizado polo concello de Ourense e algún promovidos por colectivos veciñais y sociais, senón que se celebra a partires de pequenas reunións que poden ir de catro ou cinco integrantes ata unha vintena. O ciclo dura practicamente todo o mes de novembro, aínda que prodúcese unha maior concentración na primeira quincena e, nomeadamente, arredor da data do San Martiño, o 11 de novembro, sobre todo no concello de Ourense e os seus arredores. ler máis

A xeada, a seca e o lume reducen a colleita de castaña a metade dun ano normal

  • 3,5714285714286
03/11/2017 13:33:39

A xeada, a seca e o lume reducen a colleita de castaña a metade dun ano normal

As primeiras estimacións apuntan a que se recollerán nos soutos galegos uns 10 millóns de kilos

A castaña é un dos produtos en alza no panorama agro forestal de Galicia que, ademais conta cunhas importantes posibilidades para progresar, xa que son de alta calidade e están gañando postos nos mercados internacionais. Pero aínda queda moito camiño por recorrer, aínda que a colleita da presente campaña non invite a o optimismo, xa que os expertos empezan a aventurar que non pasará dos dez millóns de kilos dentro da Comunidade Autónoma, o que ven sendo a metade dun ano normal, que ronda os 20 millóns de kilos e mais de 35 millóns de euros de ingresos para os produtores dun sector que acada unha facturación duns 100 millóns contando coa industria transformadora. Hai quen incluso considera moi optimistas estes cálculos e non dubidan en apuntar que será a peor colleita en varias décadas. ler máis

Gonzalo Caballero, primeiro pontevedrés que accede á secretaría xeral do PSdeG

  • 3
24/10/2017 09:49:17

Gonzalo Caballero, primeiro pontevedrés que accede á secretaría xeral do PSdeG

Convértese no décimo máximo dirixente do socialismo galego dende a Transición

O ponteareán Gonzalo Caballero Míguez, recentemente elexido secretario xeral do PSdeG, convértese no primeiro líder pontevedrés á fronte do socialismo galego e o décimo da formación nos seus corenta anos de vida, dende a Transición democrática. O acceso de Caballero á secretaria xeral pon fin á longa etapa de interinato que se prolongou durante ano e medio que tivo como presidenta a Pilar Cancela, que fora secretaria de organización co lugués Xosé Ramón Gómez Besteiro como secretario xeral, ata que este presentou a súa dimisión ó cargo ó ser investigado en Lugo pola súa xestión como concelleiro da capital luguesa. Gonzalo Caballero naceu en Ponteareas en 1975. Licenciouse en Economía con premio extraordinario ao primeiro de promoción, doutorándose posteriormente na Universidade de Vigo. ler máis

O custe do Parlamento vasco por escano duplica o de Galicia tendo o mesmo número de deputados

  • 3,1818181818182
11/10/2017 10:53:24

O custe do Parlamento vasco por escano duplica o de Galicia tendo o mesmo número de deputados

Os deputados rasos cobran case 5.000 euros mensuais, case dez veces mais que os rioxanos, que perciben 586,66

Os parlamentarios autonómicos vascos, cataláns e castelán-leoneses son os mellor pagados de todo o Estado, con cantidades que oscilan entre os 4.700 e os 5.000 euros mensuais, aínda que as cifras varían sensiblemente debido en parte aos conceptos polos que se abonan algunhas cantidades.  Os deputados con responsabilidades nas respectivas mesas cobran cantidades sensiblemente máis altas. No caso de Galicia o soldo componse de 1.942 euros de asignación fixa mensual; 2.587 euros para gastos de aloxamento e manutención e 280 para gastos de representación. No caso dos integrantes da Mesa, hai que engadir 1.765 euros destinados a representación no caso do presidente e 1.095 para o resto dos seus integrantes (vicepresidentes e secretarios). ler máis

124 presidentes dirixiron o Estado autonómico dende a súa posta en marcha

  • 3,5714285714286
03/10/2017 11:36:50

124 presidentes dirixiron o Estado autonómico dende a súa posta en marcha

A comunidade con maior número de dirixentes é Aragón, con 10, seguida de Navarra con 9 e Castela-A Mancha Murcia, Canarias e Melilla, con 8

Os territorios históricos de Galicia, País Vasco, Cataluña e Andalucía, estiveron dirixidos por cinco presidentes en cada caso

O Estado Autonómico español ten estado liderado nas súas máis altas responsabilidades por 124 presidentes, contando os que hoxe están no exercicio do poder. A comunidade con maior inestabilidade política é a de Aragón, onde sempre se deu unha acusada fragmentación da oferta política, con un importante papel xogado por formacións rexionalistas, que mediatizaron o papel dos partidos tradicionais de ámbito estatal. Iso explica que dende 1983 pasaran pola súa máis alta maxistratura en 34 anos nada menos que 10 presidentes. A situación de partida xa avisaba do que podía ocorrer, posto que na etapa pre-autonómica pasaron tres dirixentes ao fronte do ente que daría lugar á Comunidade Autónoma. ler máis

Ourense acolle as dúas maiores concentracións populares galegas, coa romaría dos Milagros, en Molgas, e a Festa do Polbo do Carballiño

  • 3
13/09/2017 10:51:59

Ourense acolle as dúas maiores concentracións populares galegas, coa romaría dos Milagros, en Molgas, e a Festa do Polbo do Carballiño

A provincia de Ourense conta cos dous puntos nos que se rexistran as maiores concentracións de xente no contexto galego das festas populares con máis de cen mil participantes en cada unha delas. Unha é a romaría adicada á Virxe dos Milagros do Monte Medo, no concello ourensán de Baños de Molgas, que conta con milleiros de devotos, que cada ano participan na novena e nas misas que se ofrecen no santuario dende finais de agosto ata o día 8 de setembro. A pesares do respectable tamaño do templo relixioso, faise insuficiente para albergar aos asistentes nas horas punta, por iso os oficios relixiosos máis concorridos teñen lugar na explanada exterior do recinto para poder acoller a máis xente. ler máis

As mulleres peregrinas están a punto de igualar ó número de homes que fan o Camiño de Santiago

  • 3,2222222222222
21/08/2017 15:03:06

As mulleres peregrinas están a punto de igualar ó número de homes que fan o Camiño de Santiago

No mes de xullo pasado frisaron o 50%, con só 292 camiñantes menos, mentres que haiunha década representaban só o 44%

As mulleres están adiantando postos nas estatísticas dos peregrinos a Santiago, xa que segundo os datos oficiais, estarían frisando o 50% do total de camiñantes que se achegaron a Compostela por algunha das rutas recoñecidas, a pé, bicicleta, a cabalo ou en cadeira de rodas. O número total de peregrinos rexistrados o último mes de xullo foi de 47.470 persoas, das cales 23.588 foron mulleres (49,69%) e 23.882, homes (50,31%) ler máis

A falta de choiva acende as alarmas pola diminución da auga embalsada en Galicia

  • 3,2857142857143
07/07/2017 14:58:48

A cantidade almacenada ascende a 1.989 hectómetros cúbicos, un 61% da capacidade total, 20 puntos menos que o ano pasado na mesma data

Galicia ve con preocupación como cada día merma a auga embalsada, anormalmente baixa en comparación con outros anos, como demostra o Pradera,  colocando en risco o abastecemento domiciliario a moitas poboacións, que xa sufren recortes debido á falla de choiva. Os últimos datos rexistrados reflicten que as existencias do líquido elemento ascenden a 1.989 hectómetros cúbicos, un 62 por cento da capacidade total das presas galegas, o que significa 20 puntos por baixo das rexistradas o ano pasado polas mesmas datas, e máis de once puntos por baixo da media ponderada da última década en idéntica data. No resto de España tamén pintan bastos, pois os embalses atópanse nestes momentos ó 47,93%, dez puntos por enriba da media galega e dezaseis menos que doce meses atrás. ler máis

O incendio de Pedrogão Grande queimou nunha semana dúas veces e media a superficie afectada polo lume en Galicia durante todo o ano 2016

  • 3,1666666666667
29/06/2017 10:22:01

O incendio de Pedrogão Grande queimou nunha semana dúas veces e media a superficie afectada polo lume en Galicia durante todo o ano 2016

O lume arrasou un territorio equivalente á suma dos concellos de A Coruña, Ourense, Vigo, Pontevedra, Ferrol, Ribeira, Mondariz-Balneario, Arnoia e Burela

O incendio iniciado en Pedrógão Grande o pasado 17 de xuño queimou arredor de 53.000 hectáreas durante os sete días que permaneceu activo, segundo as institucións forestais portuguesas. No suceso perderon a vida 64 persoas e mais de 350 resultaron feridas. Tales magnitudes convirten o episodio nunha das mais sinaladas traxedias da historia dos lumes forestais en Europa. ler máis

Cando non cobre o seguro de Auto

  • 3
14/06/2017 10:27:00

Cando non cobre o seguro de Auto

Hai situacións nas que os seguros de Auto non se fan cargo dun sinistro aínda que estea nas súas coberturas


Imprudencias, descoidos e algunhas circunstancias fortuitas son as causas máis  habituais

Cando chega o momento de protexer un coche, as coberturas veñen determinadas polo tipo de seguro elixido: terceiros, todo risco? Con todo, hai sinistros que a póliza posiblemente non cubrirá. ler máis

Os mozos galegos fumadores son os máis reacios a apearse do tabaco

  • 3
02/06/2017 12:46:45

Os mozos galegos fumadores son os máis reacios a apearse do tabaco

Os galegos son os cidadáns que máis lles custa deixar de fumar habitualmente, segundo os últimos datos do Ministerio de Sanidade, elaborados conforme aos patróns utilizados pola Organización Mundial da Saúde. Así, en torno a 7.000 cidadáns residentes en Galicia perden a vida cada ano por culpa de enfermidades vencelladas directa ou indirectamente co tabaco. De esa cantidade, arredor do dez por cento corresponde a fumadores pasivos. O estudo rexistra un leve descenso de mortes por enfermidades asociadas ó tabaco, pero increméntase o número de falecidos por culpa do alcohol, que os últimos cálculos achegan a case dous mil por ano. Sendo indubidables os efectos nocivos do consumo do tabaco sobre a saúde, á contabilización de afectados dende o ámbito sanitario varían moito en función dos parámetros utilizados para elaborar estatísticas, polo que hai que invitar sempre á prudencia á hora de barallar traballos de distinta orixe. ler máis

A pesares da crise demográfica as Universidades galegas collen pulo dende hai tres anos

  • 3
03/05/2017 15:12:19

A pesares da crise demográfica as Universidades galegas collen pulo dende hai tres anos

A principios de século había máis de 100.000 matrículas universitarias e hoxe non chegan a 76.000


En 2014, o número de estudantes universitarios en Galicia caeu ata preto dos 60.000

A matrícula nas universidades galegas está collendo pulo nos últimos tres anos, xa que de algo mais de 60.000 alumnos que había en 2014 nas tres universidades galegas, pasouse a superar lixeiramente os 76.000 no curso actual. De todos os xeitos, as cifras quedan lonxanas das épocas douradas que viviu a universidade galega coincidindo co cambio de século. No ano 2000, o número de estudantes matriculados nos sete campus galegos pasaba dos 100.000. ler máis

A galega Rita Fernández Queimadelos foi a primeira arquitecta en exercer a profesión por libre en España

  • 3
18/04/2017 15:16:36

A galega Rita Fernández Queimadelos foi a primeira arquitecta en exercer a profesión por libre en España

Naceu en 1911 en A Cañiza, criouse en Ourense e fixo a carreira en Madrid, onde empezou traballar, seguindo logo en Murcia e Barcelona


Un estudo da Universidade de A Coruña dirixidopola doctora María Carreiro, rescatou a traxectoria das nove arquitectas consideradas mais relevantes en Galicia

A galega Rita Fernández Queimadelos, orixinaria de A Cañiza, foi a primeira muller galega en estudar a carreira de arquitectura e tamén a primeira en exercer a profesión de forma libre e autónoma, sen depender de ningún estudo dirixido por colegas varóns. Un estudo da Universidade de A Coruña elaborado polos arquitectos investigadores Cándido López, Xosé Lois Martínez, Inés Pernas, Eduardo Caridad, Paula Fernández-Gago e Mónica Mesejo, e dirixido pola tamén arquitecta María Carreiro Otero, rescatou a traxectoria profesional de nove arquitectas pola súa influencia na profesión en Galicia e polo seu papel de pioneiras nunha profesión ata hai poucos anos eminentemente masculina. ler máis